12. Sınıf Yol Haritası: Eylülden Hazirana Ay Ay Plan

1. 1sınıf, öğrencinin en çok baskı hissettiği ama en az plan yaptığı yıl. Herkes "son yıl önemli" diyor, kimse bu yılın nasıl bölüneceğini anlatmıyor.

Bu yazıda eylülden hazirana kadar son sınıf yılının ay ay ne olması gerektiğini, TYT-AYT dengesinin dönemlere göre nasıl değiştiğini ve en sık yapılan hataları anlatıyorum.

Her yıl aynı şeyi görüyorum: eylülde çok iddialı başlayan öğrenci kasımda tükeniyor, mart'ta yeniden başlıyor ve iki ay kaybediyor.

Son Yılın Gerçek Uzunluğu

Eylülde başlayıp haziranda biten bir yıl, kâğıt üzerinde dokuz ay. Ama sınava kadar geçen

sürenin tamamı çalışma süresi değil.

Toplam gerçek çalışma bloğu 35 hafta civarında. Bunun içinde okul sınavları, hastalık,

düğün, bayram ve motivasyon çukurları da var. Yani "daha çok zaman var" hissi, takvime

bakınca dağılıyor.

Eylül: Karar Ayı

Son sınıfın eylülünde verilmesi gereken üç karar var ve üçü de ertelenmeye çok müsait.

1. Puan türü kesinleşmeli. Sayısal mı, eşit ağırlık mı, sözel mi, dil mi? Bu karar

verilmemişse AYT çalışması başlayamaz, çünkü hangi derse ağırlık verileceği belli değildir.

Kararsızlık eylülde bir hafta sürebilir; ekime taşarsa yılın ilk büyük kaybı olur.

Ayrıntı için YKS Puan Türü Seçimi yazısına bakabilirsin.

2. Hedef bölüm aralığı belirlenmeli. Tek bir bölüm değil, bir aralık: "sayısalda

mühendislik grubu" ya da "eşit ağırlıkta hukuk-işletme grubu" gibi. Bu aralık, hangi

netlerin gerektiğini ve dolayısıyla programın yoğunluğunu belirliyor.

3. Dershane/kurs/koçluk düzeni oturmalı. Bu destek alınacaksa eylülde başlamalı.

Kasımda başlayan bir destek, yılın en verimli on haftasını kaçırmış oluyor.

TYT mi AYT mi? Yılın En Sık Sorulan Sorusu

Son sınıfta en sık yapılan hata, yılın tamamını TYT'ye ya da tamamını AYT'ye ayırmak.

Doğru yaklaşım dönemsel: eylül-aralık arası ağırlık AYT'de olmalı, çünkü AYT konuları

uzun ve okulla paralel işleniyor. TYT konuları büyük ölçüde 9-10. sınıf müfredatından

geldiği için bu dönemde tekrar niteliğinde, haftada belirli bir payla götürülebilir.

Şubattan itibaren denge tersine döner: TYT'nin ağırlığı artar, çünkü TYT neti yerleştirmede

belirleyici bir eşiktir ve son aylarda net artışı TYT'de daha hızlı gelir.

Bu oranlar mutlak değil; öğrencinin başlangıç durumuna göre kayar. Zayıf TYT'yle

başlayan bir öğrencide TYT payı baştan yüksek olmalı.

Okul mu Sınav mı? İkisinin Çakıştığı Yer

Son sınıfta okul, çoğu öğrenci için bir zaman kaybı gibi görünüyor. Bu bakış hem yanlış

hem riskli.

• Devamsızlık sınırı gerçek bir risk. Sınırı aşan öğrenci sınıf tekrarına kalabilir;

bu, YKS'den bağımsız ve telafisi olmayan bir sorun.

• Okul dersleri AYT'yle örtüşüyor. Özellikle matematik, fizik, edebiyat ve tarih

derslerinde okulda işlenen konu, AYT konusudur. Derste dinlemek zaman kaybı değil,

ilk tekrardır.

• Okul sınavları ücretsiz denemedir. Yazılıya çalışmak, o konunun tekrarını yapmaktır.

Doğru olan okulu bırakmak değil, okulda geçen zamanı verimli kullanmak: boş derslerde

soru çözmek, teneffüslerde önceki konuyu gözden geçirmek gibi.

Deneme Sınavı Takvimi

Denemenin amacı dönemden döneme değişir ve bunu bilmemek gereksiz moral bozukluğu yaratıyor.

Eylül-kasım denemelerinin puanı bir şey ölçmez; konular henüz bitmemiştir. O denemelerin

tek işlevi, hangi konuda sistematik boşluk olduğunu göstermektir.

Denemeyi çözmek değil, çözdükten sonra analiz etmek asıl iş. Yöntem için

Deneme Sınavı Analizi yazısına bakabilirsin.

Ayrıntılı Yol Haritası

Eylül – Ekim: Temel Kurma

• Puan türü ve hedef aralığı netleşir
• Haftalık program yazılır ve iki hafta test edilir
• AYT'de ilk konular okulla paralel işlenir
• TYT'de zayıf ders tespit edilir, haftada iki gün ayrılır
• İlk deneme çözülür — sonuç için değil, fotoğraf için

Kasım – Aralık: Tempo

• Ara tatil (16-20 Kasım) eksik konu kapatmaya ayrılır, tatil olarak değil
• AYT konularının yaklaşık yarısı bitmiş olmalı
• Okul sınavları yoğunlaşır; program esnetilir ama bırakılmaz
• Deneme sıklığı artar

Ocak – Şubat: Kritik Eşik

• Yarıyıl tatili (25 Ocak – 5 Şubat) yılın en değerli iki haftası
• Bu tatilde birinci dönemin tamamı tekrar edilir
• İkinci dönem başında konu bitirme takvimi çıkarılır: hangi konu hangi hafta

Mart – Nisan: Konu Bitişi

• Yeni konu öğrenme dönemi nisan sonunda kapanmalı
• Ara tatil (8-12 Mart) deneme yoğunlaştırma haftası
• Deneme analizi haftalık rutine girer

Mayıs – Haziran: Prova

• Yeni konu yok; sadece tekrar, deneme ve eksik kapatma
• Uyku düzeni sınav saatine göre ayarlanır
• Son iki hafta yeni kaynak açılmaz

Son Sınıfta Yapılan Beş Klasik Hata

1. 1Eylülde on saatlik program yazmak. Ekimde çöker ve öğrenci "ben yapamıyorum"

sonucunu çıkarır. Tutulabilir programla başla, süreyi artır.

1. 1Kaynak biriktirmek. Beş farklı yayının soru bankasını almak, hiçbirini bitirememek

demek. Bir seti bitirmek, beş sete başlamaktan değerli.

1. 1Sosyal medyadaki net iddialarına bakmak. Doğrulanamaz sayılar üzerinden kendini

kıyaslamak, gerçek bir ölçüm değil.

1. 1Uykuyu feda etmek. Uykusuz çalışılan saatler, ertesi gün kaybedilen saatlerden

fazla değil. Düzen için YKS Uyku Düzeni yazısına bakabilirsin.

1. 1Yarıyıl tatilini tamamen boş geçirmek. İki hafta, yılın gidişatını değiştirebilecek

tek blok.

Sınav Tarihi Henüz Belli Değil

Bu satırların yazıldığı tarihte ÖSYM 2027 sınav takvimini açıklamamıştı. Geçmiş yıllarda

TYT haziran ayının üçüncü hafta sonunda cumartesi, AYT ve YDT ertesi gün yapıldı; ancak

kesin tarih ÖSYM duyurusuyla belli olur. Programını kesin tarihe göre değil, "haziran

ortası" varsayımıyla kur; takvim açıklandığında son iki ayı ince ayar yaparsın.

İstanbul'da Son Sınıf

İstanbul'da son sınıfın kendine has bir zorluğu var: seçenek fazlalığı. Şehirde çok sayıda

üniversite, çok sayıda kurs ve çok sayıda "başarı hikâyesi" dolaşımda. Bu, öğrencinin

hedefini netleştirmesini kolaylaştırmıyor, zorlaştırıyor.

İkinci zorluk yol süresi. İstanbul'da son sınıf programı yazılırken okul saati kadar yol

saati de hesaba katılmalı; aksi hâlde program ilk haftada tutmaz.

İstanbul'da online olarak son sınıf planını birlikte kurmak için ücretsiz ön görüşme talep

edebilirsin.

Son sınıfı zorlaştıran şey konuların çokluğu değil, planın olmaması. Ay ay ne yapılacağı belliyse yıl yönetilebilir hâle geliyor.

İstanbul'da online değerlendirme ve son sınıf yol haritası için ücretsiz ön görüşme talep edebilirsin.